( 1 ) همچنين در الدّر المنثور از احمد و ابى داود و ابن ماجه و ابن منذر و ابن مردويه از عقبه از رسول الله صلّى اللّه عليه و آله آن را نقل كرده است . « 1 » تمام خبر اين گونه است : وقتى كه « فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ » « 2 » در سورهء واقعه نازل شد ، رسول الله صلّى اللّه عليه و آله فرمود : آن را در ركوعتان قرار دهيد . سوره واقعه چهل و ششمين سورهء قرآن است و همين دلالت مىكند بر اين كه نمازى كه در ابتدا تشريع شده بود ، تنها سجده داشت و بدون ركوع بوده و بعد از آن ركوع هم تشريع شد . ( 2 ) ابن شهر آشوب در مناقب از تفسير قطّان از ابن مسعود نقل كرده است كه على عليه السّلام از رسول الله صلّى اللّه عليه و آله سؤال كرد : در سجدهء نماز چه چيزى را بگويم ؟ پس « سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى » نازل شد و آنگاه سؤال كرد چه چيزى در ركوع بگويم ؟ « فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ » نازل شد و آن حضرت اوّلين كسى بود كه اين ذكرها را در ركوع و سجود گفت . « 3 » ( 3 ) سورهء دهم : الضحى دهمين يا يازدهمين سورهء قرآن است كه نازل شده است . در تفسير قمى ، سبب نزول آن به نقل از ابى الجارود ، از امام باقر عليه السّلام در مورد قول خداوند متعال كه مىفرمايد : « ما وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَ ما قَلى » خدايت تو را رها نكرده و از تو كراهتى ندارد ؛ روايت شده است كه فرمود : اولين سوره‌اى كه نازل شد : « اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ » بود ، سپس مدتى بر رسول الله چيزى نازل نشد به طورى كه خديجه گفت : شايد كه خدا تو را رها كرده است و ديگر چيزى را بر تو نازل نمىكند . پس خداوند تبارك و تعالى نازل كرد : « ما وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَ ما قَلى » « 4 » و اين اقتضا مىكند كه سورهء الضحى دومين سوره باشد نه دهمين . ( 4 ) گفته‌اند كه يهوديان از رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله در مورد ذى القرنين و اصحاب كهف و روح سؤال كردند . آن حضرت فرمود : فردا به شما جواب خواهم داد ، ولى نگفت : ان شاء اللّه . براى همين مدتى بر او وحى نشد و به دنبال آن به خاطر شماتت‌هاى دشمنان ، بسيار غمگين شد . پس از آن اين سوره نازل شد تا باعث آرامش قلبش باشد « 5 » ؛ و اين اقتضا مىكند كه اين سوره ، مدنى باشد

--> ( 1 ) . الميزان ، ج 20 ، ص 270 . ( 2 ) . الواقعة ( 56 ) ، 74 . ( 3 ) . مناقب آل ابى طالب ، ج 2 ، ص 22 . ( 4 ) . تفسير قمى ، ج 2 ، ص 428 . ( 5 ) . مجمع البيان ، ج 10 ، ص 764 .